Chuẩn bị trước đàm phán: giá sàn, mục tiêu và phương án dự phòng
Người chuẩn bị kỹ hơn thường thắng. Cách xác định giá sàn, mục tiêu, các điều khoản có thể nhượng bộ và phương án thay thế tốt nhất trước khi ngồi vào bàn.
Phần lớn doanh nghiệp nhỏ bước vào đàm phán chỉ với một con số trong đầu: giá chào. Khi khách ép giá, họ không biết nên giữ hay lùi, lùi bao nhiêu. Chuẩn bị tốt giúp bạn bình tĩnh và tự tin.
Bốn con số phải biết
- Giá thành đầy đủ: tính đúng mọi chi phí đến điều kiện giao hàng, như trong bài về tính giá FOB.
- Giá sàn (walk-away price): mức thấp nhất bạn chấp nhận. Dưới mức này bạn sẵn sàng từ chối.
- Giá mục tiêu: mức bạn mong đạt được một cách thực tế.
- Giá chào: cao hơn giá mục tiêu để có khoảng nhượng bộ.
Phương án thay thế tốt nhất (BATNA)
Nếu không chốt được với khách này, bạn sẽ làm gì? Bán cho khách khác, bán nội địa, giữ hàng chờ giá? Phương án thay thế càng tốt, bạn càng có sức mạnh đàm phán. Ngược lại, nếu đang thiếu đơn, bạn cần biết rõ để không nhượng bộ quá mức vì áp lực.
Hãy thử đoán cả phương án thay thế của khách: họ có nhiều nhà cung cấp khác không, đang gấp hàng không, mùa vụ thế nào.
Danh sách điều khoản có thể trao đổi
Giá chỉ là một biến số. Chuẩn bị trước danh sách những thứ bạn có thể "đổi" lấy giá:
- Số lượng và MOQ.
- Thời gian giao hàng.
- Điều kiện thanh toán: tỷ lệ đặt cọc, L/C hay T/T.
- Điều kiện Incoterms.
- Quy cách đóng gói, nhãn riêng.
- Thời hạn hợp đồng, cam kết đơn hàng dài hạn.
Nguyên tắc: không nhượng bộ miễn phí. Mỗi lần giảm giá phải đổi lại một điều gì đó.
Tìm hiểu đối tác
- Đọc kỹ website, sản phẩm họ đang bán, thị trường của họ.
- Ai là người ra quyết định? Người đàm phán có toàn quyền hay phải xin ý kiến cấp trên?
- Văn hoá đàm phán của nước họ: thẳng thắn hay vòng vo, nhanh hay chậm.
Viết ra giấy
Trước mỗi buổi đàm phán quan trọng, hãy viết một trang: mục tiêu, giá sàn, những điều có thể nhượng bộ và đổi lại cái gì, những câu hỏi cần hỏi. Trang giấy này giữ bạn không bị cuốn theo cảm xúc.